Willy Boers (1905-1978)
Willy Boers (1905–1978): Van realisme naar absolute vrijheid in kunst
Willy Boers werd geboren in Amsterdam in 1905. In 1925 begon hij als restaurateur, maar drie jaar later koos hij voor het kunstenaarschap. In zijn vroege werk schilderde hij vooral landschappen en stillevens. Hij probeerde de werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk weer te geven.
Een belangrijk moment in zijn ontwikkeling was zijn bezoek aan de tentoonstelling Hommage à Cézanne in Parijs in 1936. Boers zag Cézanne als een pionier van de abstracte kunst. Tijdens de Tweede Wereldoorlog veranderde zijn visie op kunst drastisch. Hij wilde niet langer de uiterlijke vormen van de wereld afbeelden. Volgens hem was dat te veel verbonden met het realisme, een stijl die door de bezetter werd geaccepteerd. Abstracte kunst daarentegen werd als “ontaard” bestempeld en stond voor vrijheid en verzet.
Omdat Boers geen lid was van de Kultuurkamer, mocht hij tussen 1942 en 1945 niet exposeren. Na de oorlog richtte hij zich volledig op abstracte kunst. In 1947 hielp hij bij de oprichting van de kunstenaarsgroep Vrij Beelden. Het manifest van deze groep pleitte voor volledige artistieke vrijheid en verzette zich tegen de beperkingen van het realisme.
In 1950 ontstond een nieuwe groep: Creatie, onder leiding van Boers en Ger Gerrits. Deze vereniging richtte zich op absolute kunst, ook wel concrete kunst genoemd. Deze vorm van kunst heeft geen enkele band met de zichtbare werkelijkheid. Het draait puur om kleur, lijn en vlak. De Duitse kunstenaar Adolf Hölzel wordt gezien als grondlegger van deze stroming.
Tijdens zijn periode bij Creatie bereikte Boers volledige abstractie. Zijn schilderijen verwijzen niet meer naar herkenbare vormen. Hij gebruikte kleur als middel om emotie en expressie over te brengen. In 1954 werd Creatie opgeheven. Daarna sloot Boers zich niet meer aan bij een kunstvereniging.
Toch bleef hij zich ontwikkelen. In zijn werk Looking Backward uit 1959 zie je duidelijk de invloed van de Informele groep, een kunstenaarscollectief dat datzelfde jaar werd opgericht.
Citaten van Willy Boers
Over zijn honger naar moderne kunst (1933)
“Er is iets in mij wat zoekt naar de vertolking van het leven van heden en vandaar mijn honger naar de allerjongste, de modernen. Wat mij ontzettend gepakt heeft is Picasso.” [nl.wikiquote.org]Over kleur en compositie (1936)
“Het verheugde mij zo om te zien dat er iets in je kleur is gekomen dat ik vroeger wel eens miste en dat je gekomen bent tot een kleuropbouw van de compositie. Het doek heeft ook een grote rust, doordat je een teveel aan detail hebt weten te vermijden.” [nl.wikiquote.org]Over abstractie na de oorlog
Boers schreef meerdere verhelderende stukken waarin hij abstracte kunst verdedigde als een noodzakelijke stap na de oorlog: fantasie moest het uitgangspunt zijn, niet de werkelijkheid. [simonis-buunk.nl]
Citaten van kunstcritici
Over zijn rol in de Nederlandse kunst
“Willy Boers was een pionier van de abstracte kunst in Nederland. Zijn werk kenmerkt zich door een evenwichtige combinatie van geometrische en expressieve elementen, waarbij kleur en compositie op harmonieuze wijze samenkomen.” [como.art]Over zijn stijl en invloed
“Zijn schilderijen tonen een dynamisch spel van kleurvlakken, lijnen en ritmische composities. Hij wist een evenwicht te vinden tussen formele abstractie en een meer organische, expressieve benadering.” [como.art]Over zijn positie na de oorlog
“Boers bracht na de Tweede Wereldoorlog de abstracte kunst opnieuw onder de aandacht, toen realistische kunst als ‘fout’ werd gezien en abstractie als vrijheid.” [studenttheses.uu.nl]
Betekenis van zijn schilderkunst en grafiek
Schilderkunst:
Boers begon figuratief (Nieuwe Zakelijkheid), maar schakelde na 1945 over op abstractie, beïnvloed door Kandinsky en de École de Paris. Zijn werk varieert van geometrische composities tot materieschilderijen en collages. Hij was medeoprichter van Vrij Beelden (1946) en Creatie (1950), groepen die abstracte kunst in Nederland promootten. [nl.wikipedia.org], [simonis-buunk.nl]Grafiek:
Naast schilderijen maakte Boers gouaches en collages op papier, waarin hij experimenteerde met textuur en kleur. Zijn restauratieachtergrond beïnvloedde zijn materiaalgebruik en technieken. [simonis-buunk.nl]