Jaap Nanninga: Van Parijs tot Haagse Abstractie

Jaap Nanninga (1904-1962) begon pas op latere leeftijd aan zijn kunstopleiding aan de Academie van Beeldende Kunsten in Den Haag. In 1946 en 1947 verbleef hij meerdere keren in Parijs, waar hij van Geer van Velde aanwijzingen kreeg om abstract te schilderen. Vanaf 1949 werkte Nanninga volledig abstract, sterk beïnvloed door de Franse kunststromingen van de École de Paris.
Hij werd lid van de Posthoorngroep (1956-1962) en later van Fugare (1960-1962), beide onderdeel van de Nieuwe Haagse School. Nanninga bewonderde de experimentele aanpak van jonge kunstenaars in de Experimentele Groep, die later bekend werd als Cobra. Naast zijn abstracte werken maakte hij ook expressionistische schilderijen die qua stijl dicht bij Cobra stonden.

Citaten van Jaap Nanninga

• Over kleur en emotie
  “In het voorjaar grijp ik soms naar geel en groen, zo’n zat geel als van rijp koren. Die kleuren zijn voor mij een veld […] Ik zoek geen kleur; ik vind kleur. De kleur is heel belangrijk voor me. Als ik in mijn okers kruip en in mijn grijzen voel ik mij gelukkig.” [nl.wikiquote.org]

• Over zijn eigen werk en verrassing
  “Als ik zelf zo rood op een doek zet, dan schrik ik er van.” [nl.wikiquote.org]

• Poëtische notitie vlak voor zijn dood
  “Nu weet ik, nergens vind ik vree / Op d’aarde niet, en niet op zee / Pas op die laatste smalle ree / In hout en zand.” [nl.wikiquote.org]

Citaten van kunstcritici

• Berenson (Vaderland, 1956)
  “Bij een dergelijk serieus en bezield geheel kan men zich de ogen gaan openen voor de non-figuratieve kunst. Deze kunst roept het beeld op van toestanden of processen die niet in het zintuiglijke liggen, maar behoren in die wereld waar de mens thuis is zodra hij zich van zijn indrukken terugtrekt tot zijn innerlijk wezen.” [nieuwehaag…olkunst.nl]

• Over zijn stijl en positie
  “Nanninga was een uitgesproken colorist die zocht naar een heel individualistische en poëtische beeldtaal. Oosterse mystiek en ‘primitieve culturen’ gaven hem inspiratie.” [bruningheintz.nl]

• Analyse van zijn abstracte werk
  “Zijn abstracte werk bezit een stevige vormtaal met een wonderlijk subtiele en zachte uitstraling. Hij gaf een tegenwicht aan de extroverte kunst van Cobra met een introverte, lyrische vorm van abstractie.” [kunstbus.nl]

Zijn schilderkunst, grafiek en sculpturen

• Schilderkunst:
  Nanninga evolueerde van figuratief naar abstract, beïnvloed door de École de Paris en Geer van Velde. Zijn werk combineert krachtige kleurvlakken met een lyrische, introverte toon. Hij zocht naar een universele beeldtaal waarin kleur en vorm centraal staan.
• Sculpturen:
  Nanninga maakte monumentale werken en reliëfs, vaak in opdracht, waarin hij zijn abstracte vormentaal vertaalde naar architectonische contexten. [lyklemafineart.com]