Daan van Golden: schoonheid in het alledaagse

Daan van Golden (1936–2017) studeerde grafische vormgeving aan de Academie voor Beeldende Kunsten in Rotterdam. Rond 1960 begon hij met informele schilderijen, maar een lange reis – die hem uiteindelijk naar Japan bracht – veranderde zijn artistieke koers. Daar ontdekte hij meditatie en vond hij rust in het observeren van eenvoudige, alledaagse vormen.

Theedoeken als Meditatie: Kunst uit het Alledaagse

Vanaf 1963 tot 1975 werkte Van Golden met motieven van inpakpapier, theedoeken, tafellakens en behang. Het minutieus uitwerken van deze patronen op canvas was voor hem een vorm van meditatie. Zijn werkwijze was zo gedetailleerd dat hij gemiddeld slechts drie à vier schilderijen per jaar maakte. Een voorbeeld hiervan is Zonder titel (Tokyo) uit 1964, te zien in het Stedelijk Museum Schiedam.

Japanse Esthetiek en de Kracht van Herhaling

Van Golden liet zich inspireren door de Japanse aandacht voor detail en techniek. Voor hem hing de kwaliteit van kunst niet af van originaliteit. Herhaling, kopiëren en reproduceren werden leidende principes in zijn werk. Deze ideeën sloten naadloos aan bij internationale kunststromingen van de jaren zestig, zoals pop art, minimal art en conceptuele kunst.

Londen en Modefotografie: Een Nieuwe Dimensie

In 1967 verhuisde Van Golden naar Londen, waar hij zich bezighield met modefotografie. Hij zag een sterke relatie tussen mode en creatieve fotografie, een trend die ook door andere bekende fotografen werd omarmd.

Van Krantenfoto’s tot Zeefdrukken: Het Tijdbeeld Vastgelegd

Vanaf 1967 begon Van Golden krantenfoto’s, affiches en reclames te kopiëren. Hij gebruikte fotografie en maakte zeefdrukken in verschillende kleuren. Zijn schilderijen uit 1965–1969 waren abstract, geïnspireerd door geometrie, intense kleuren en eenvoudige vormen. Een bekend voorbeeld is The White Painting, onderdeel van de collectie van het Stedelijk Museum.

De Oosterse Tijdsopvatting: Originaliteit als Illusie

Van Golden’s werk legt momentopnamen vast en verbindt heden en verleden. Door steeds opnieuw bestaand werk op te nemen en te reproduceren, benadrukte hij een cyclische tijdsopvatting: alles keert terug, zowel in grote lijnen als in details. Originaliteit werd voor hem een relatief begrip. Hij nam afstand van de Westerse fixatie op uniciteit en gebruikte bestaande beelden om zijn ideeën te communiceren.

Daan van Golden (1936–2017) – BB: Een Ode aan Tijd en Iconen

De fascinatie voor vergankelijkheid

In zijn werk onderzoekt Daan van Golden niet alleen vorm en herhaling, maar ook het visualiseren van tijd. Een treffend voorbeeld is zijn project rond Brigitte Bardot. In 1979 koopt Van Golden een plakboek van Bardot, gevuld met foto’s uit tijdschriften. Deze beelden zijn inmiddels gaan vervagen en rimpelen, tekenen van vergankelijkheid die hem inspireren. Hij fotografeert deze foto’s opnieuw, waardoor de cyclus van vervagen en verouderen opnieuw kan beginnen.

Tentoonstelling en betekenis

In 2014 worden deze foto’s, ingelijst in gouden lijsten, tentoongesteld in de Amsterdamse galerie Andriesse-Eyck. Op dat moment is Bardot 80 jaar oud, maar op de foto’s zien we haar alleen zoals ze was in de jaren ’50 en ’60: het icoon van jeugd en glamour. Van Golden nodigt ons uit om te kijken door de ogen van de oorspronkelijke maker van het plakboek – de fan die zijn “unieke” verzameling samenstelde. Tegelijkertijd kijken wij naar een tijd die onherroepelijk voorbij is. Het werk confronteert ons met de spanning tussen herinnering en realiteit.

De foto in onze collectie werd in 2014 verkocht als onderdeel van een beperkte luxe editie van 40 exemplaren, gekoppeld aan het boek “Daan van Golden – BB”, uitgegeven door Andriesse Eyck Publications. De foto verscheen in het tijdschrift Life en maakte onderdeel uit van een reportage van een bezoek in 1956 van de 21-jarige Brigitte Bardot aan Pablo Picasso in zijn atelier in Vallauris tijdens het filmfestival van Cannes.

Het hier beschreven werk is nummer 40 van 40, met de hand genummerd door de kunstenaar op de achterzijde (verso).

• Afmetingen afbeelding: ca. 20 × 17 cm
• Afmetingen lijst: ca. 44 × 44 cm

Citaten van Daan van Golden zelf

• Over zijn omslag in Japan:
  “Daarna heb ik nooit meer iets anders gedaan. Ik hoefde niet meer te creëren. Ik vond het rustgevend, meditatief.” – Van Golden over het naschilderen van een stukje inpakpapier in Japan, wat hij beschouwde als een nieuw begin in zijn kunstpraktijk. [tableaumagazine.nl]

• Over schilderen als meditatie:
  “Het naschilderen van bestaande patronen noemde hij de hoogste vorm van meditatie.” – Van Golden zag het minutieus kopiëren van patronen als een manier om rust en concentratie te vinden. [absolutefacts.nl]

• Over originaliteit:
  “Ik hoefde niet meer iets nieuws te verzinnen; het was al zo schitterend gemaakt of gezegd.” – Hiermee benadrukte hij zijn afstand van de Westerse opvatting van originaliteit. [tableaumagazine.nl]

Citaten van kunstcritici en curatoren

• Over zijn betekenis voor de kunst:
  “Van Golden staat bekend om de verfijning, precisie en de eenvoud en scherpte in zijn werk, een traditie waar ook Mondriaan toe behoort.” – Gemeentemuseum Den Haag over zijn plaats in de kunstgeschiedenis. [absolutefacts.nl]

• Over zijn visie op originaliteit:
  “Het begrip originaliteit krijgt een heel nieuwe betekenis: niet langer het creëren van iets nieuws staat voorop, maar de schoonheid zien in dat wat er al is.” – Stedelijk Museum Schiedam over Van Goldens oeuvre. [stedelijkm…chiedam.nl]

• Over zijn stijl en invloed:
  “Zijn schilderijen zijn realistische weergaven van onderwerpen uit de massaproductie, maar kunnen net zo goed beschouwd worden als abstracte kunst.” – Kunstexpert over de dubbelzinnige aard van zijn werk. [kunstexpert.com]

Betekenis van zijn schilderkunst, grafiek en sculpturen

• Schilderkunst: Van Golden transformeerde alledaagse patronen tot kunst, waarbij hij Japanse esthetiek en meditatie verbond aan Westerse conceptuele stromingen. Zijn werk sluit aan bij popart, minimal art en conceptuele kunst. [nl.wikipedia.org]

• Grafiek: Vanaf eind jaren zestig begon hij met fotografie en zeefdrukken, waarin hij krantenfoto’s en affiches reproduceerde. Deze werken tonen een tijdsbeeld en leggen de vergankelijkheid van het moment vast. [simonis-buunk.nl]

• Sculpturen: Zijn sculpturale werk, zoals De Menhir (1995), past in zijn zoektocht naar eenvoud en monumentaliteit, waarbij hij alledaagse inspiratiebronnen naar een ruimtelijke dimensie bracht. [sculpturei…tterdam.nl]